Διεθνής Ημέρα Μουσείων 2024 με τη συμμετοχή του ΕΚΠΑ

Με την ευκαιρία του εορτασμού της Διεθνούς Ημέρας Μουσείων (18 Μαΐου), το Ελληνικό Τμήμα του ICOM διοργανώνει κάθε Μάιο εκδηλώσεις σε μουσεία όλης της χώρας.

Το κεντρικό θέμα για το 2024 είναι «Μουσεία για την Εκπαίδευση και την Έρευνα», καθώς τα μουσεία:

- αποτελούν κόμβους εκπαίδευσης και πολιτισμού,

- δραστηριοποιούνται σε ένα ευρύ θεματικό φάσμα, συνδέοντας την τέχνη με την επιστήμη και την παράδοση με την πρόοδο και την ανάπτυξη,

- προάγουν την έρευνα, τη φαντασία, τη δημιουργικότητα και την καινοτομία,

- προσφέρουν ολοκληρωμένα βιώματα, σε χώρους υψηλής αισθητικής και χωρίς διακρίσεις.  

Οι δράσεις που υλοποιούνται φέτος επικεντρώνονται σε ζητήματα που συνδέονται με δύο από τους Στόχους Αειφόρου Ανάπτυξης του ΟΗΕ και συγκεκριμένα:

Στόχος 4: Ποιοτική εκπαίδευση, με ισότιμη πρόσβαση, χωρίς αποκλεισμούς και με ευκαιρίες διά βίου μάθησης για όλους.

Στόχος 9: Βιώσιμη ανάπτυξη, ανθεκτικές υποδομές και ενθάρρυνση της καινοτομίας.

Το ΕΚΠΑ συμμετέχει στον φετινό εορτασμό με δράσεις για παιδιά και ενήλικες που διοργανώνουν μερικά από τα μουσεία του, υπογραμμίζοντας την αξία της συμβολής των μουσείων στην προώθηση της εκπαίδευσης και της έρευνας.  Μπορείτε να δηλώσετε συμμετοχή σε κάποιες από τις παρακάτω:

ΚΕΝΤΡΟ ΜΟΥΣΕΙΑΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΕΚΠΑ

Πανεπιστημιούπολη Ζωγράφου

Παρασκευή 17 Μαΐου

«Μυστικός Κωδικός - μπλε διαμάντι»

Εκπαιδευτικό μουσειακό πρόγραμμα για την γεωλογική κληρονομιά της Απάνω Μεριάς της Σύρου (οικομουσείο)

Ώρα 15.30-17.00

ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ - ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

Φιλοσοφική Σχολή, Πανεπιστημιούπολη Ζωγράφου, τηλ. 210 7277628 

Σάββατο 18 Μαΐου

«Μουσεῖον, τὸ σχολεῖον. Παίρνουμε στα χέρια μας αρχαία αντικείμενα, μαθαίνουμε για το παρελθόν»

Διαδραστική ξενάγηση στις Διδακτικές Συλλογές του Μουσείου. Άμεση επαφή με αρχαία αντικείμενα.

Απαιτείται δήλωση συμμετοχής τηλεφωνικώς έως και την Πέμπτη 16/5

Ώρα 09.00-15.00

ΜΟΥΣΕΙΟ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ

Θόλου 5, τηλ. 210 3689506

Σάββατο 18 Μαΐου

Χάρτινο θέατρο & περιήγηση με θέμα: «Το Παληό Πανεπιστήμιο» και οι ένοικοί του - το πρώτο πολεοδομικό σχέδιο της Αθήνας και άλλες μικρές & μεγάλες ιστορίες του κτηρίου και των ενοίκων του»

Στιγμιότυπα από τη ζωή ιστορικών προσώπων και λιγότερο γνωστών ενοίκων του κτηρίου του Μουσείου, που άφησαν το αποτύπωμα τους στη νεότερη ιστορία του. Η παράσταση χάρτινου θεάτρου παρουσιάζει τους πρωταγωνιστές του πρώτου πολεοδομικού σχεδίου της Αθήνας σε ελεύθερη απόδοση. Η περιήγηση στο μουσείο εστιάζει στην περίοδο που το κτήριο στέγασε το πρώτο Πανεπιστήμιο του Ανεξάρτητου Ελληνικού Κράτους.

Εκθέματα και προφορικές μαρτυρίες, αναφέρονται στους πρόσφατους ενοίκους του κτηρίου, το δεύτερο μισό του 20ού αιώνα. Η αφήγηση ολοκληρώνεται με ελεύθερη περιήγηση στο μουσείο και τις αυλές του.

Απαραίτητη η δήλωση συμμετοχής στο τηλέφωνο του μουσείου.

Ώρα 11.00

Κυριακή 19 Μαΐου

Ξενάγηση με θέμα: «H συλλογή των έργων τέχνης του Μουσείου Ιστορίας του Πανεπιστημίου Αθηνών»

Το λάβαρο του Πανεπιστημίου Αθηνών, φιλοτεχνημένο από τον Νικόλαο Γύζη και τον Γεώργιο Ιακωβίδη, οι προσωπογραφίες επιφανών καθηγητών του Πανεπιστημίου, οι οποίες ανατέθηκαν πολύ συχνά σε αναγνωρισμένους καθηγητές της Σχολής Καλών Τεχνών, θα αποτελέσουν τον οδηγό μας για να γνωρίσουμε την ιστορία της θεμελίωσης της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στη χώρα μας.

Απαραίτητη η δήλωση συμμετοχής στο τηλέφωνο του μουσείου.

Ώρα 12.00

Ολόκληρο το πρόγραμμα για το 2024.

#InternationalMusemDay #MuseumEducation #MuseumReasearch #SDGs #LifelongLearning #Inclusiveness #Innovation #Sustainability

Διεθνής Ημέρα Μνημείων και Τοποθεσιών 2024: Καταστροφές και συγκρούσεις υπό το πρίσμα της Χάρτας της Βενετίας (1964)

Φωτογραφία: Ναός του Ποσειδώνα (Σούνιο)

Η καθιέρωση της Διεθνούς Ημέρας Μνημείων και Τοποθεσιών ή Ημέρας Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς προτάθηκε από το Διεθνές Συμβούλιο Μνημείων και Τοποθεσιών (International Council of Monuments and Sites – ICOMOS) το 1982 και εγκρίθηκε από τη Γενική Συνέλευση της UNESCO ένα χρόνο αργότερα.  Έτσι, στις 18 Απριλίου κάθε έτους διοργανώνονται δράσεις σε όλο τον κόσμο, με σκοπό την ευαισθητοποίηση σχετικά με την ποικιλομορφία, αλλά και την ευαλωτότητα της πολιτιστικής κληρονομιάς, φυσικής και δομημένης, καθώς και τις προσπάθειες που απαιτούνται για την προστασία και τη διατήρησή της.

Ο φετινός εορτασμός συμπίπτει με τη συμπλήρωση 60 χρόνων από την υπογραφή της Χάρτας της Βενετίας (31 Μαΐου 1964), ενός οδικoύ χάρτη για μια πολιτιστική "κληρονομιά ανθεκτική σε καταστροφές και συγκρούσεις". Οι προκλήσεις που αφορούν στη βιώσιμη διαχείριση, την αυθεντικότητα και την ακεραιότητα των πολιτισμικών πόρων είναι πολλαπλές και αυξανόμενες (π.χ. πόλεμοι, φυσικές καταστροφές, κλιματική αλλαγή),  ως εκ τούτου η Χάρτα της Βενετίας επανεξετάζεται κριτικά στο πλαίσιο της δραστηριότητας του ICOMOS και της συνεργασίας του με την επιστημονική κοινότητα και φορείς λήψης αποφάσεων.

Σήμερα, Πέμπτη 18 Απριλίου, έχουμε την ευκαιρία να επισκεφθούμε και να θαυμάσουμε μερικά από τα μνημεία και μνημειακά σύνολα της χώρας μας. Η είσοδος στους οργανωμένους αρχαιολογικούς χώρους, τους ιστορικούς τόπους και τα μνημεία που ανήκουν στο Δημόσιο και διαχειρίζεται το Υπουργείο Πολιτισμού είναι ελεύθερη (ΦΕΚ 1968/Τεύχος Β’/29.03.2024): https://drive.google.com/file/d/18plw0ywTxiFeEFhapso7SzMUou3bdyQq/view

#InternationalDayforMonumentsandSites #HeritageConservation #HistoricSites #Monuments #VeniceCharter

Οι Γυναίκες στην ηγεσία της Επιστήμης με στόχο την Αειφόρο Ανάπτυξη

 

Image: United Nations

Η 11^η Φεβρουαρίου είναι μια ημέρα αφιερωμένη στην παρουσία των γυναικών στην Επιστήμη διεθνώς, υπενθυμίζοντας τον κρίσιμο και ουσιαστικό ρόλο τους στις επιστημονικές και ερευνητικές ομάδες, την ανάγκη ενίσχυσης της εκπροσώπησης και συμμετοχής τους, αλλά και κατάρριψης των εις βάρους τους στερεοτύπων και διακρίσεων.

Μέχρι στιγμής, αρκετές από τις χώρες σε παγκόσμιο επίπεδο, δεν έχουν επιτύχει ισότιμη συμμετοχή των φύλων στις επιστήμες, ιδιαίτερα τις θετικές. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι μόνο το 33% του επιστημονικού και ερευνητικού δυναμικού είναι γυναίκες, η χρηματοδότηση που λαμβάνουν για έρευνα είναι μικρότερη από άνδρες συναδέλφους τους, ενώ έχουν λιγότερες ευκαιρίες και πιθανότητες να εξελιχθούν στην ιεραρχία. Αντίστοιχα, πολλά είναι τα εμπόδια και οι προκλήσεις που αποτρέπουν κορίτσια και νέες γυναίκες από το να επιλέξουν εκπαίδευση και επαγγελματικές σταδιοδρομίες που συνδέονται με τις επιστήμες, ανάμεσα στα οποία παραδοσιακές αντιλήψεις, κοινωνικές προσδοκίες, στερεότυπα και πιέσεις, αλλά συχνά και η έλλειψη πρόσβασης ή υποστήριξης να εμπλακούν.

Ορισμένες από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της Ατζέντας του ΟΗΕ για την Αειφόρο Ανάπτυξη, ανάμεσα στις οποίες και αυτή της κλιματικής κρίσης, μπορούν να αντιμετωπιστούν με την αξιοποίηση των γνώσεων, των δεξιοτήτων και των ταλέντων του συνόλου της ερευνητικής κοινότητας, στην οποία οι γυναίκες έχουν δείξει ότι μπορούν να έχουν μια ισχυρή φωνή και μια στέρεα επιστημονική παρουσία. Μια πολυπρόσωπη δεξαμενή ικανών και δημιουργικών ερευνητών και ερευνητριών μπορεί να διαμορφώσει νέες προοπτικές και να οδηγήσει σε καινοτόμες και βιώσιμες λύσεις για τα σοβαρά περιβαλλοντικά και άλλα προβλήματα.

Image: United Nations

Με αφορμή τον φετινό ένατο εορτασμό της Διεθνούς Ημέρας για τις Γυναίκες και τα Κορίτσια στην Επιστήμη, πραγματοποιήθηκε στα κεντρικά γραφεία των Ηνωμένων Εθνών στη Νέα Υόρκη συνάντηση με θέμα «Ηγεσία των Γυναικών στην Επιστήμη: Μια Νέα Εποχή για την Αειφόρο Ανάπτυξη». Η συνάντηση συνδιοργανώθηκε από το The Royal Academy of Science International Trust (RASIT), κράτη-μέλη και υπηρεσίες του ΟΗΕ και διακυβερνητικούς οργανισμούς, στις 8-9 Φεβρουαρίου, προκειμένου να αναδειχθεί η σημασία του ηγετικού ρόλου των γυναικών στην επίτευξη τριών από τους πυλώνες της Αειφόρου Ανάπτυξης: της οικονομικής ευημερίας, της κοινωνικής δικαιοσύνης και της περιβαλλοντικής διατήρησης.

Το Εργαστήριο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης υποστηρίζει σταθερά και έμπρακτα τη συμμετοχή γυναικών στις ερευνητικές ομάδες και δραστηριότητές του, όπως επίσης προωθεί την εκπαίδευση κοριτσιών και νέων γυναικών για το περιβάλλον και την αειφορία. Η υπεύθυνη και δημιουργική συμβολή όλων μας, πέρα από διακρίσεις, για έναν καλύτερο, πιο αειφορικό κόσμο, αποτελεί δικαίωμα και προτεραιότητα στη σύγχρονη εποχή.

 

Η έννοια της «αειφορίας» μέσα από τις αφηγήσεις εκπαιδευτικών Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης

 

Στη σημερινή μας ανάρτηση, εστιάζουμε σε ένα από τα κείμενα που περιλαμβάνονται στο τελευταίο  τεύχος (αρ. 2, τόμ. 5,  2023) του επιστημονικού περιοδικού «Περιβαλλοντική Εκπαίδευση για την Αειφορία», που εκδίδει η Ελληνική Επιστημονική Εταιρεία Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης για την Αειφορία (ΕΛ.Ε.ΕΤ.Π.Ε.Α.).

Πρόκειται για το άρθρο με τίτλο ‘Νοηματοδότηση της έννοιας της «αειφορίας» μέσα από τις αφηγήσεις εκπαιδευτικών της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης για την πρακτική τους.’, που υπογράφουν οι κ.κ. Αικατερίνη Νταή και Μαρία Δασκολιά. Σε αυτό παρουσιάζονται τα ευρήματα μιας αφηγηματικής έρευνας σχετικά με τους τρόπους νοηματοδότησης της έννοιας της «αειφορίας» από εκπαιδευτικούς που ασχολούνται συστηματικά με την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση/Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη (ΠΕ/ΕΑΑ).

Η έννοια της «αειφορίας» αποτελεί πρόκληση, εξαιτίας τόσο της δυσκολίας και αμφισημίας στη νοηματική της απόδοση, όσο και της αμφιλεγόμενης από πολλούς φύσης και σκοπιμότητάς της. Πρόκληση αποτελεί και για τους ίδιους τους εκπαιδευτικούς η ενσωμάτωση της «αειφορίας» στην εκπαιδευτική πράξη. Αρκετές από τις έρευνες τα τελευταία χρόνια προσανατολίζονται στην κατανόηση των τρόπων που οι εκπαιδευτικοί την προσεγγίζουν και την εντάσσουν στη διδακτική τους πρακτική.

Η έρευνα που παρουσιάζεται στο άρθρο αυτό βασίστηκε στο αφηγηματικό παράδειγμα έρευνας (narrative  research), μια ερευνητική παράδοση που αποκτά ολοένα και πιο διακριτή θέση στον χώρο της ποιοτικής έρευνας στις κοινωνικές επιστήμες και στις επιστήμες της εκπαίδευσης, η οποία θέτει στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος τη βιωμένη εμπειρία των ανθρώπων μέσα από και όπως αυτή απεικονίζεται στις αφηγήσεις τους. Με βασικό ερευνητικό εργαλείο την «αφηγηματική συνέντευξη», μια ανοικτή, μεγάλης διάρκειας και σε βάθος συζήτηση, τρείς γυναίκες εκπαιδευτικοί της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, με προέλευση από τις Φυσικές Επιστήμες, οι οποίες ασχολούνται συστηματικά με την ΠΕ επί σειρά ετών, προσκλήθηκαν να μιλήσουν και να τοποθετηθούν ελεύθερα, η καθεμία χωριστά και με τους δικούς της όρους, και σε στενή αλληλεπίδραση με την ερευνήτρια, πώς νοηματοδοτούν οι ίδιες την «αειφορία» και ποια θέση καταλαμβάνει η έννοια αυτή στη διδακτική τους πρακτική.

Με αφετηρία την ανάλυση των τριών αφηγηματικών ιστοριών και στη συνέχεια τη σύνθεσή τους και την κατασκευή της «συλλογικής ιστορίας» τους, προέκυψαν αρκετά σημεία ως πλαίσιο για συζήτηση και αναστοχασμό, όπως:

- Η αμηχανία, αδυναμία και γενικότερη δυσχέρεια που αντιμετωπίζουν και οι τρεις εκπαιδευτικοί στη νοηματοδότηση της έννοιας της «αειφορίας», με πιο πρόσφορη και κυρίαρχη τη σύνδεσή της, σε θεωρητικό επίπεδο κυρίως, με την προστασία του περιβάλλοντος και την ανάγκη διαφύλαξης και διαχείρισης των φυσικών πόρων.

- Η σύνδεση της αλλαγής της προσωπικής συμπεριφοράς και των καθημερινών συνηθειών των μαθητών (και των πολιτών ευρύτερα) με την επίτευξη της αειφορίας, μέσω της καλλιέργειας αξιών αλλά και μεταφοράς του προσωπικού συστήματος αξιών των ίδιων των εκπαιδευτικών στους μαθητές τους.

- Η έκφραση σχετικής δυσπιστίας και επιφυλακτικότητας απέναντι στην ίδια την έννοια της «αειφορίας» και στην εισαγωγή της στην εκπαίδευση, σε σχέση με την ικανότητα αυτής της επιλογής να συμβάλλει στην επίλυση των υπαρχόντων προβλημάτων που αντιμετωπίζει η ΠΕ στο ελληνικό σχολείο, μέσω μιας «άλλης εκπαίδευσης», αλλά και ένας προβληματισμός για την έλλειψη μέσων και πόρων και για τα εμπόδια που θέτει το γενικότερο κοινωνικό και εκπαιδευτικό περιβάλλον.

Το άρθρο αναδεικνύει επίσης τη συμβολή της αφηγηματικής προσέγγισης στη διαμόρφωση μιας γόνιμης και δημιουργικής αναστοχαστικής διαδικασίας, που οδήγησε τις εκπαιδευτικούς να επανατοποθετηθούν απέναντι σε προηγούμενες θέσεις και απόψεις τους και να εμπλουτίσουν ή/και να επεκτείνουν αρχικές δηλώσεις τους, να συνδέσουν την έννοια της αειφορίας με αρχές και αξίες που ενυπάρχουν στις προσωπικές τους θεωρίες και να τις αναθεωρήσουν.

Η παρούσα έρευνα αποτελεί μέρος ευρύτερου ερευνητικού προγράμματος που υλοποιεί από το 2019 το ΕργΠΕ-ΕΚΠΑ με άξονα και μεθοδολογία την αφηγηματική προσέγγιση στην εκπαίδευση και με στόχο τη νοηματοδότηση εννοιών  και  φαινομένων  της  θεωρίας  και  της  πράξης της ΠΕ/ΕΑΑ στη χώρα μας με βάση τη βιωμένη εμπειρία.

Εδώ η πλήρης βιβλιογραφική αναφορά:

Νταή Α., & Δασκολιά Μ. (2023). Νοηματοδότηση της έννοιας της «αειφορίας» μέσα από τις αφηγήσεις εκπαιδευτικών της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης για την πρακτική τους. Περιβαλλοντική Εκπαίδευση για την Αειφορία, 5(2), 1–24. https://doi.org/10.12681/ees.35423

#NarrativeInquiry #Sustainability #SustainabilityEducation #EnvironmentalEducation