Νέα επιστημονική δημοσίευση του Εργαστηρίου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (ΕργΠΕ-ΕΚΠΑ)

  

Με χαρά ανακοινώνουμε τη δημοσίευση της πρώτης επιστημονικής εργασίας από την πρόσφατη ερευνητική δραστηριότητα του Εργαστηρίου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (ΕργΠΕ-ΕΚΠΑ), η οποία εστιάζει στις Βασικές Ικανότητες για την Αειφορία (Key Sustainability Competences – KSCs) των φοιτητών και φοιτητριών του ΕΚΠΑ.

Η εργασία με τίτλο: Key Sustainability Competences of University Students: A Systematic Literature Review of Assessment Methodologies, Methods, and Instruments δημοσιεύθηκε στο διεθνές επιστημονικό περιοδικό Studies in Educational Evaluation (Elsevier), ένα από τα σημαντικότερα περιοδικά στον χώρο της εκπαιδευτικής αξιολόγησης και της αξιολόγησης της μάθησης, με Impact Factor 3.1, Cite Score 7.8, ένταξη στις βάσεις Scopus και Social Sciences Citation Index (SSCI) και κατάταξη στην ανώτερη κατηγορία Q1 του επιστημονικού πεδίου της Εκπαίδευσης.

Η μελέτη θέτει και εξετάζει ένα κρίσιμο ερώτημα για την εκπαίδευση και την αειφορία:

Πώς μπορούν να αξιολογηθούν με έγκυρο και αξιόπιστο τρόπο σύνθετες ικανότητες, όπως η συστημική σκέψη, η ικανότητα πρόβλεψης και αξιολόγησης μελλοντικών σεναρίων, η ικανότητα αναστοχασμού μας πάνω σε αξίες, η ικανότητα στρατηγικού σχεδιασμού και εφαρμογής πρακτικών λύσεων για την επίτευξη στόχων αειφορίας, ή η αποτελεσματική διεπιστημονική συνεργασία για τη συνδιαμόρφωση λύσεων σε σύνθετες και πολυπαραγοντικές προκλήσεις;

Μέσα από μια συστηματική βιβλιογραφική ανασκόπηση -με τη μεθοδολογία PRISMA-ScR-37 επιστημονικών εργασιών που δημοσιεύτηκαν κατά την περίοδο 2013–2026, η έρευνα αναδεικνύει, ανάμεσα σε άλλα:

- Την ανάγκη μετάβασης του σχεδιασμού και των μέσων αξιολόγησης από τα απλά εργαλεία αυτοαναφοράς σε πιο αυθεντικές μορφές αξιολόγησης, όπως σενάρια πραγματικών καταστάσεων, προσομοιώσεις, portfolios και αναστοχαστικά ημερολόγια.

- Την περιορισμένη αξιοποίηση ποιοτικών και μεικτών μεθοδολογικών προσεγγίσεων, παρά τη σημαντική συμβολή τους στην ουσιαστικότερη κατανόηση των ικανοτήτων αειφορίας.

- Την ανάγκη ενίσχυσης της εγκυρότητας και αξιοπιστίας των εργαλείων αξιολόγησης, μέσω καλύτερης τεκμηρίωσης των ψυχομετρικών χαρακτηριστικών τους.

Τη δημοσίευση συνυπογράφουν η Ελένη Σινάκου, μεταδιδακτορική ερευνήτρια και συνεργάτιδα του ΕργΠΕ-ΕΚΠΑ, και η Μαρία Δασκολιά, Καθηγήτρια Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης στο ΠΤΔΕ του ΕΚΠΑ, Διευθύντρια του ΕργΠΕ-ΕΚΠΑ και μέλος της Επιτροπής για τη Στρατηγική Αειφορίας του ΕΚΠΑ.

Η εργασία φιλοδοξεί να συμβάλει στον διεθνή επιστημονικό διάλογο για την ανάπτυξη και αξιολόγηση, στο πλαίσιο της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, των βασικών ικανοτήτων που απαιτούνται για την αντιμετώπιση των σύνθετων προκλήσεων αειφορίας του 21ου αιώνα, ενισχύοντας τον ρόλο των πανεπιστημίων ως φορέων μετασχηματιστικής εκπαίδευσης για ένα αειφόρο μέλλον.

Μπορείτε να διαβάσετε ολόκληρη τη δημοσίευση εδώ:

• ScienceDirect:
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0191491X26000520

• Ιστοσελίδα ΕργΠΕ:
http://eel.eds.uoa.gr/fileadmin/eel.ppp.uoa.gr/uploads/1-s2.0-S0191491X26000520-main.pdf

#HigherEducation #UniversityStudents #Assessment #KeySustainabilityCompetences #SustainabilityEducation #EnvironmentalEducation #EducationForSustainableDevelopment #ESD #Sustainability #ResearchPublication #Elsevier #NKUA

 

 

Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος 2026: Νέοι άνθρωποι, αυριανοί εκπαιδευτικοί, απέναντι στις σύγχρονες προκλήσεις του περιβάλλοντος και της κλιματικής αλλαγής

 

Με τον πιο δημιουργικό, δυναμικό και αισιόδοξο τρόπο ολοκληρώθηκαν τα μαθήματα του εαρινού εξαμήνου 2025-2026 «Περιβαλλοντικές Ανθρωπιστικές Επιστήμες και Εκπαίδευση» και «Περιβαλλοντική Εκπαίδευση και Μάθηση» στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, με διδάσκουσα την Καθηγήτρια Μαρία Δασκολιά, Διευθύντρια του Εργαστηρίου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης ΕΚΠΑ (ΕργΠΕ-ΕΚΠΑ).

Η χρονική σύμπτωση της λήξης των μαθημάτων με την Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος 2026 αποτέλεσε την ιδανική αφορμή για να συνδεθεί η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση – Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη με τη φετινή, επιτακτική παγκόσμια πρόσκληση σε δράση για την αντιμετώπιση και τον μετριασμό των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής (#GlobalCallForClimateAction).

Μέσα από εξαιρετικά ενδιαφέρουσες εργασίες και παρουσιάσεις, φοιτήτριες του Παιδαγωγικού Τμήματος Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και των Τμημάτων Αγγλικής και Γαλλικής Γλώσσας και Φιλολογίας, ως μελλοντικές εκπαιδευτικοί, κατέθεσαν φρέσκες, διεπιστημονικές προτάσεις για διδακτικές παρεμβάσεις και μαθησιακές διαδρομές, συνδέοντας διαφορετικές περιβαλλοντικές προκλήσεις με τη διδασκαλία της λογοτεχνίας, της γλώσσας, της ιστορίας και των τεχνών. Υπό την παιδαγωγική καθοδήγηση της κ. Δασκολιά, οι φοιτήτριες διατύπωσαν ιδέες και εκπόνησαν εκπαιδευτικά σενάρια για την ενσωμάτωση της συζήτησης γύρω από κρίσιμα περιβαλλοντικά ζητήματα στη διδασκαλία και τη μάθηση της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης στο Γυμνάσιο και το Λύκειο, με διαφορετικούς στόχους, από την καλλιέργεια οικολογικής ευαισθησίας και κριτικής σκέψης μέχρι την προώθηση διεπιστημονικότητας, της μετα-ανθρωπιστικής σκέψης, αλλά και της ενεργού πολιτειότητας στις σχολικές κοινότητες.

Η κλιματική κρίση απαιτεί δράση σε όλα τα επίπεδα και η νέα γενιά εκπαιδευτικών δείχνει τον δρόμο. Οι προτάσεις των φοιτητριών μας γεμίζουν ελπίδα για το μέλλον τόσο της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, όσο και του κόσμου μας!

Στέλλα, Λεμονιά, Φωτεινή, Γεωργία, Χρύσα, Κατερίνα, Δέσποινα, Μαρία, Γεωργία, Αθηνά, Βάλια, …. μπράβο και καλή σας συνέχεια!

«Το ΕΚΠΑ στην Πόλη»: Τα φυτά και τα ζώα στην ομηρική ποίηση – Αναζητώντας την απαρχή της διαχρονικής βιοποικιλότητας του ελλαδικού χώρου

  

«Το ΕΚΠΑ στην Πόλη», σε συνεργασία με το Μουσείο Ζωολογίας και το Βοτανικό Μουσείο του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, οργανώνουν την παρουσίαση του βιβλίου των Ιωάννη Μπότσαρη & Σταύρου Μαγγιώρη, «Τα φυτά και τα ζώα στην ομηρική ποίηση. Μύθοι και πραγματικότητα (Μεσολόγγι 2025)», με την ευκαιρία του εορτασμού της Παγκόσμιας Ημέρας Περιβάλλοντος.

Ομιλητές, οι συγγραφείς Ιωάννης Μπότσαρης & Σταύρος Μαγγιώρης και οι καθηγητές Παναγιώτης Παφίλης, Θεοφάνης Κωνσταντινίδης & Ευστράτιος Βαλάκος. Την εκδήλωση θα χαιρετίσει ο Ακαδημαϊκός Δρ. Δημήτριος Θάνος.

Το φυσικό περιβάλλον, αποτελεί αναμφισβήτητα τη βασική πτυχή της «φυσικής» κληρονομιάς μιας κοινότητας ανθρώπων σε οποιοδήποτε επίπεδο οργάνωσης. Τα φυτά και τα ζώα αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα του φυσικού περιβάλλοντος ενός τόπου. Ο ελλαδικός χώρος χαρακτηρίζεται από διαχρονική ποικιλομορφία της φύσης. Σ’ αυτόν τον χώρο, όπου αναπτύχθηκε ο ελληνικός πολιτισμός, οι αρχαίοι Έλληνες δεν έβλεπαν τη φύση ως διακριτή διάσταση αλλά ως λειτουργικό στοιχείο της καθημερινής ζωής.

Σε μια εποχή όπου, εξαιτίας των ανθρωπογενών δραστηριοτήτων, είναι πλέον ορατή η υποβάθμιση του φυσικού περιβάλλοντος, σε όλα τα μήκη και πλάτη του πλανήτη και φυσικά της χώρας μας, η διαχρονική μελέτη της πανίδας και της χλωρίδας μιας περιοχής αποτελεί πρωταρχικό καθήκον των πολιτών και ιδίως των επιστημόνων. Για να προχωρήσουμε στην αξιολόγηση της σημερινής κατάστασης και στη εφαρμογή στρατηγικών προστασίας και διατήρησης, πρέπει να γνωρίζουμε τη διαχρονική εξέλιξη της βιοποικιλότητας. Το περιβάλλον, και κατά συνέπεια η βιοποικιλότητα, είναι δυναμικές οντότητες, οι οποίες αλλάζουν με την επίδραση διάφορων παραγόντων, με τον άνθρωπο να είναι ένας κύριος παράγοντας αυτής της αλλαγής.

Τους μελετητές της βιοποικιλότητας απασχολούν ερωτήματα, όπως: ποια ήταν η σχέση του ανθρώπου με τα ζώα και τα φυτά στο μακρινό παρελθόν; ποια ήταν η θεώρηση της φύσης από τον άνθρωπο; ποια ζώα και φυτά υπήρχαν και σήμερα δεν υπάρχουν; Σ’ αυτήν την αναζήτηση, πολλές πτυχές του ανθρώπινου πολιτισμού, από την ποίηση, τα αρχαία κείμενα, τα αγάλματα, τα αγγεία, μέχρι και τα χρηστικά αντικείμενα (νομίσματα, λυχνάρια κ.λπ.), αποτελούν σημαντικές πηγές πληροφορίας.

Η παρούσα εκδήλωση έχει ως στόχο να παρουσιάσει τις πηγές που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε για να αποκτήσουμε πληροφορίες για τη βιοποικιλότητα στους αρχαίους χρόνους. Αφορμή, αποτέλεσε η έκδοση του βιβλίου των Ιωάννη Μπότσαρη & Σταύρου Μαγγιώρη, «Τα φυτά και τα ζώα στην ομηρική ποίηση. Μύθοι και πραγματικότητα (Μεσολόγγι 2025)».

Ο σχεδιασμός της προσέγγισης και διείσδυσης στις γνώσεις και πράξεις των Ελλήνων, από την εποχή του Ομήρου και εντεύθεν, επιχειρείται από δύο διδάκτορες των βιολογικών επιστημών, σχετικούς με το υπό έρευνα αντικείμενο, γεγονός που αποτελεί σημαντικό στοιχείο εγκυρότητας αυτού του πονήματος. Το βιβλίο, γραμμένο σε απλή και κατανοητή γλώσσα, μπορεί να αποτελέσει, εκτός από βιβλίο αναφοράς, με την πλούσια βιβλιογραφία που διαθέτει, ένα ελκυστικό ανάγνωσμα, αλλά και ένα χρήσιμο βοήθημα, τόσο για τους ερευνητές της ελληνικής πανίδας και χλωρίδας, όσο και για τους δασκάλους και καθηγητές φιλολογικών μαθημάτων και βιολογίας της μέσης εκπαίδευσης, καθώς και για τους μαθητές τους.

Η αναζήτηση πληροφοριών για τα φυτά και τα ζώα στην αρχαία ελληνική γραμματεία και τέχνη, αποτελεί ένα ταξίδι γεμάτο εκπλήξεις και αποκαλύψεις που συναρπάζουν τον μελετητή, ενώ ταυτόχρονα αναδεικνύει το ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ως κινητήρια δύναμη, όχι μόνον για την εξέλιξη της βιοποικιλότητας αλλά επίσης για την εξέλιξη του πολιτισμού που αναπτύσσεται μέσα σ’ αυτό.

 

Συνεργασία του ΕργΠΕ-ΕΚΠΑ με το Ιδρυμα Fulbright: ολοκλήρωση ερευνητικού project για την επιστήμη των πολιτών και την υπαίθρια περιβαλλοντική μάθηση και νέες προοπτικές

 

Με ιδιαίτερη χαρά και συγκίνηση ολοκληρώθηκε η ερευνητική συνεργασία του Εργαστηρίου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (ΕργΠΕ) του ΕΚΠΑ με την κυρία Alison Wood, στο πλαίσιο της υποτρoφίας της από το Ίδρυμα Fulbright Greece.

Το ερευνητικό πρότζεκτ που υλοποίησε η κυρία Wood, καθηγήτρια θετικών επιστημών στο Duluth High School στην Πολιτεία της Minnesota, εστίασε στη διερεύνηση καλών πρακτικών για την ενσωμάτωση της επιστήμης των πολιτών (citizen science) σε δράσεις και προγράμματα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης σε σχολεία της Ελλάδας.

Η έρευνα της κυρίας Wood φιλοξενήθηκε από το ΕργΠΕ-ΕΚΠΑ υπό την επιστημονική καθοδήγηση της Καθηγήτριας Μαρίας Δασκολιά, Διευθύντριας του Εργαστηρίου.

 

Κατά την αποχαιρετιστήρια συνάντηση που πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 27 Μαΐου, συζητήθηκαν τα βασικά συμπεράσματα της έρευνας και οι προοπτικές περαιτέρω διεύρυνσης της συνεργασίας σε διακρατικό επίπεδο. Μία ημέρα νωρίτερα, παρουσιάστηκαν διαδικτυακά τα αποτελέσματα της έρευνας, μαζί με προτάσεις αξιοποίησής τους, όπως:

• η ανάπτυξη οδηγού για εκπαιδευτικούς σχετικά με τη χρήση του πλαισίου Eco-Schools για την υποστήριξη έργων citizen science,
• η διάχυση ενδεικτικών σχεδίων μαθήματος,
• η πιλοτική υλοποίηση συνεργατικών προγραμμάτων μεταξύ σχολείων Ελλάδας και ΗΠΑ. 
  
   
  

Ευχαριστούμε θερμά την κυρία Alison Wood για την εξαιρετική συνεργασία και τον ενθουσιασμό με τον οποίο έφερε εις πέρας το έργο της, καθώς και το Ίδρυμα Fulbright Greece για την υποστήριξη αυτής της διεθνούς γέφυρας εκπαιδευτικής καινοτομίας!