Συνεργασία του ΕργΠΕ-ΕΚΠΑ με το Ιδρυμα Fulbright: ολοκλήρωση ερευνητικού project για την επιστήμη των πολιτών και την υπαίθρια περιβαλλοντική μάθηση και νέες προοπτικές

 

Με ιδιαίτερη χαρά και συγκίνηση ολοκληρώθηκε η ερευνητική συνεργασία του Εργαστηρίου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (ΕργΠΕ) του ΕΚΠΑ με την κυρία Alison Wood, στο πλαίσιο της υποτρoφίας της από το Ίδρυμα Fulbright Greece.

Το ερευνητικό πρότζεκτ που υλοποίησε η κυρία Wood, καθηγήτρια θετικών επιστημών στο Duluth High School στην Πολιτεία της Minnesota, εστίασε στη διερεύνηση καλών πρακτικών για την ενσωμάτωση της επιστήμης των πολιτών (citizen science) σε δράσεις και προγράμματα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης σε σχολεία της Ελλάδας.

Η έρευνα της κυρίας Wood φιλοξενήθηκε από το ΕργΠΕ-ΕΚΠΑ υπό την επιστημονική καθοδήγηση της Καθηγήτριας Μαρίας Δασκολιά, Διευθύντριας του Εργαστηρίου.

 

Κατά την αποχαιρετιστήρια συνάντηση που πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 27 Μαΐου, συζητήθηκαν τα βασικά συμπεράσματα της έρευνας και οι προοπτικές περαιτέρω διεύρυνσης της συνεργασίας σε διακρατικό επίπεδο. Μία ημέρα νωρίτερα, παρουσιάστηκαν διαδικτυακά τα αποτελέσματα της έρευνας, μαζί με προτάσεις αξιοποίησής τους, όπως:

• η ανάπτυξη οδηγού για εκπαιδευτικούς σχετικά με τη χρήση του πλαισίου Eco-Schools για την υποστήριξη έργων citizen science,
• η διάχυση ενδεικτικών σχεδίων μαθήματος,
• η πιλοτική υλοποίηση συνεργατικών προγραμμάτων μεταξύ σχολείων Ελλάδας και ΗΠΑ. 
  
   
  

Ευχαριστούμε θερμά την κυρία Alison Wood για την εξαιρετική συνεργασία και τον ενθουσιασμό με τον οποίο έφερε εις πέρας το έργο της, καθώς και το Ίδρυμα Fulbright Greece για την υποστήριξη αυτής της διεθνούς γέφυρας εκπαιδευτικής καινοτομίας!

«Οραματιζόμενοι ένα Οικολογικό Μέλλον – Imagining an Ecological Future»: Ανοιχτή εκδήλωση – workshop του ΕΚΠΑ σήμερα

Το Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών διοργανώνει, τη Δευτέρα 25 Μαΐου 2026, στις 18:30, στο Αμφιθέατρο «Ιωάννης Δρακόπουλος» στα Προπύλαια του Πανεπιστημίου Αθηνών, ανοιχτό workshop – ομιλία με τίτλο «Οραματιζόμενοι ένα Οικολογικό Μέλλον – Imagining an Ecological Future», με θέμα τον περιβαλλοντικό γραμματισμό, τη λογοτεχνία, την καλλιέργεια δεξιοτήτων για ένα βιώσιμο μέλλον και σύγχρονες παιδαγωγικές προσεγγίσεις για μια εκπαίδευση με προσανατολισμό την αειφορία και το οικολογικό μέλλον.

- Δευτέρα 25 Μαΐου 2026

- 18:30

- Αμφιθέατρο «Ιωάννης Δρακόπουλος», Πανεπιστημίου 30, Προπύλαια – Κεντρικό Κτίριο Πανεπιστημίου Αθηνών

Κεντρικός ομιλητής θα είναι ο κ. Marek Oziewicz, Ph.D., D.Litt., Πρόεδρος του Department of Curriculum & Instruction, Διευθυντής του Center for Climate Literacy και Sidney and Marguerite Henry Professor of Children’s and Young Adult Literature στο University of Minnesota. Ο Dr. Oziewicz αποτελεί μία από τις σημαντικότερες διεθνείς προσωπικότητες στον χώρο του Climate Literacy και της παιδικής και νεανικής λογοτεχνίας, με πολυετές ερευνητικό και διδακτικό έργο γύρω από την οικολογική εκπαίδευση, τη δύναμη της αφήγησης και τη διαμόρφωση οικοκεντρικών τρόπων σκέψης και δράσης. Στο workshop θα παρουσιαστούν καινοτόμες παιδαγωγικές προσεγγίσεις για την ανάπτυξη του περιβαλλοντικού γραμματισμού μέσα από τη λογοτεχνία, τις αφηγήσεις και τις ανθρωπιστικές σπουδές, με έμφαση στην καλλιέργεια δεξιοτήτων, αξιών και στάσεων που συνδέονται με τη αειφορία και την  εκπαίδευση για την ενεργό πολιτειότητα.

Την εκδήλωση θα χαιρετίσει ο Πρύτανης του ΕΚΠΑ, Καθηγητής Γεράσιμος Σιάσος, ενώ παρέμβαση θα πραγματοποιήσει ο Δήμαρχος Αθηναίων και Καθηγητής του ΕΜΠ, Χάρης Δούκας, σχετικά με τη σημασία της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης, της βιώσιμης ανάπτυξης και της σύνδεσης της πανεπιστημιακής κοινότητας με τις σύγχρονες κοινωνικές και οικολογικές προκλήσεις.

Η εκδήλωση απευθύνεται σε φοιτητές και φοιτήτριες των Παιδαγωγικών Τμημάτων του ΕΚΠΑ (προπτυχιακούς και μεταπτυχιακούς), εκπαιδευτικούς, υποψήφιους διδάκτορες και ερευνητές, καθώς και σε κάθε ενδιαφερόμενο/η για τις σύγχρονες προσεγγίσεις των ανθρωπιστικών σπουδών και της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης για την αειφορία.

Ειδικότερα, παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τους φοιτητές και τις φοιτήτριες του Παιδαγωγικού Τμήματος Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, και ειδικά για όσες και όσους παρακολουθούν τα μαθήματα του τρέχοντος (εαρινού) εξαμήνου (με διδάσκουσα την Καθηγ. Μαρία Δασκολιά):

• «Περιβαλλοντική Εκπαίδευση και Μάθηση»

• «Περιβαλλοντικές Ανθρωπιστικές Επιστήμες και Εκπαίδευση»

Η εκδήλωση-workshop φιλοδοξεί να δημιουργήσει έναν ουσιαστικό χώρο διαλόγου ανάμεσα στην εκπαίδευση, την επιστήμη, τη λογοτεχνία και την κοινωνία των πολιτών, αναδεικνύοντας τον ρόλο της παιδείας στη διαμόρφωση ενεργών και περιβαλλοντικά εγγράμματων πολιτών του μέλλοντος.

https://hub.uoa.gr/anoichto-workshop-omilia-oramatizomenoi-ena-oikologiko-mellon-imagining-an-ecological-future/

Σημαντική διάκριση για την Ομάδα “Ecosphere” του ΕΚΠΑ στον διεθνή διαπανεπιστημιακό διαγωνισμό C.I.V.I.S. Sustainability Challenge 2026

 

Πολύ σημαντική η διάκριση για το ΕΚΠΑ με την κατάκτηση της τρίτης θέσης στον διεθνή διαπανεπιστημιακό διαγωνισμό C.I.V.I.S. Sustainability Challenge 2026, ο οποίος διεξήχθη διαδικτυακά την Πέμπτη 21 Μαΐου 2026. Το ΕΚΠΑ εκπροσωπήθηκε από την Ομάδα “Ecosphere”, τα μέλη της οποίας προήλθαν από τον εθνικό, ενδοπανεπιστημιακό διαγωνισμό που διοργάνωσε το Εργαστήριο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (27-28 Μαρτίου 2026).

Η “Ecosphere” βραβεύθηκε για την εκπόνηση και την προφορική παρουσίαση μιας ολοκληρωμένης διεπιστημονικής πρότασης για πρωτότυπες λύσεις με στόχο την αναβάθμιση της θερμικής συμπεριφοράς πανεπιστημιακών κτιρίων και σημείο αναφοράς τη θερμική άνεση για τους χρήστες τους. Το “ThermeCO-Campus” προτάθηκε από την “Ecosphere” ως ένα ανθρωποκεντρικό σύστημα μικροκλιματικής διαχείρισης με IoT χαρτογράφηση θερμών/δροσερών ζωνών, συμπεριληπτικές κρατήσεις χώρων και μηχανισμούς εξοικονόμησης ενέργειας μέσω gamification. Το σύστημα ενσωματώνει πολιτικές μεταβολικής διαφορετικότητας, προάγοντας την αειφορία, την ισότητα και την καινοτομία.

Στην Ομάδα του ΕΚΠΑ συμμετείχαν (αλφαβητικά) οι:

• Μαρία Ελένη Ζυγοροδήμου, προπτυχιακή φοιτήτρια, Τμήμα Οικονομικών Επιστημών
• Συμεών Μοσχίδης, μεταπτυχιακός φοιτητής, Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων και Οργανισμών
• Αγγελική Παπαγιάννη, μεταπτυχιακή φοιτήτρια, Τμήμα Φυσικής
• Ελευθέριος Παπαδιαμάντης, προπτυχιακός φοιτητής, Τμήμα Αγροτικής Ανάπτυξης, Αγροδιατροφής και Διαχείρισης Φυσικών Πόρων
• Ευαγγελία Φράγκου, μεταπτυχιακή φοιτήτρια, Παιδαγωγικό Τμήμα Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Η “Ecosphere” υποστηρίχθηκε ενεργά κατά την προετοιμασία της για τον τελικό από την Άννα Λύρα, μεταπτυχιακή φοιτήτρια στο Τμήμα Φυσικής, και τον Αθανάσιο Γιαβή, μεταπτυχιακό φοιτητή στη Νομική Σχολή. Καθοριστικός ήταν ο ρόλος της Καθηγήτριας του Τμήματος Φυσικής, κ. Μαργαρίτας-Νίκης Ασημακοπούλου, η οποία συμμετείχε στην Επιτροπή Κριτών, καθώς και του κ.  Κωνσταντίνου Καρτάλη, Καθηγητή στο Τμήμα Φυσικής, και της κ. Μαρίας Κούκου, Αναπληρώτριας Καθηγήτριας στο Τμήμα Αγροτικής Ανάπτυξης, Αγροδιατροφής και Διαχείρισης Φυσικών Πόρων, για την παροχή ερευνητικών δεδομένων και καθοδήγησης στην Ομάδα.

Την επιστημονική ευθύνη για την υλοποίηση της δράσης από πλευράς ΕΚΠΑ είχε η κ.  Μαρία Δασκολιά, Καθηγήτρια του Παιδαγωγικού Τμήματος Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, Διευθύντρια του Εργαστηρίου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης και Leader του CIVIS WP9, ενώ στην οργανωτική υποστήριξη συνέβαλαν η κ. Νάγια Γρίλλια, μεταδιδακτορική ερευνήτρια, μέλος της ερευνητικής ομάδας του Εργαστηρίου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, και η κ. Εύη Κακαρούχα, μέλος ΕΤΕΠ στο Εργαστήριο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Την επιμέλεια για την τεχνική κάλυψη της εκδήλωσης είχε ο κ. Νίκος Καρατζίδης, μέλος ΕΤΕΠ στο Εργαστήριο Πειραματικής Παιδαγωγικής, ενώ σημαντική ήταν η συμβολή και η παρουσία κατά την ημέρα διεξαγωγής του διαγωνισμού της κ. Άννας Τρίγκατζη, υποψήφιας διδάκτορα και συνεργάτιδας του Εργαστηρίου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, και της κ. Φαίης Μακρή, προπτυχιακής φοιτήτριας και υπεύθυνης ακαδημαϊκής επικοινωνίας και συντονισμού της ερευνητικής ομάδας του Παιδαγωγικού Τμήματος Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης.

Συγχαρητήρια στην Ομάδα για την εξαιρετική συμμετοχή!

Προς μια νέα «Παιδαγωγική της διασύνδεσης»: Εκπαίδευση βασισμένη στην τέχνη και την αειφορία σε Μουσεία

 

Με την ευκαιρία του εορτασμού της Διεθνούς Ημέρας Μουσείων 2026, το Εργαστήριο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης του ΕΚΠΑ προβάλλει τον εκπαιδευτικό ρόλο των μουσείων μέσα από μια νέα επιστημονική δημοσίευση.

Πρόκειται για την ερευνητική εργασία με τίτλο “Art-Based Education on Climate Change and Sustainability in Museums: Towards a Pedagogy of Interconnectedness”, που μόλις δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό 'Creative Education' και υπογράφεται από τη Μαρία Δασκολιά, Καθηγήτρια και Διευθύντρια του Εργαστηρίου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, και τη Λύντια Εξάρχου, μέλος ΕΔΙΠ του Παιδαγωγικού Τμήματος Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης ΕΚΠΑ.

Η μελέτη αναδεικνύει τα μουσεία ως κομβικούς χώρους «δημόσιας παιδαγωγικής», που μπορούν να συντελέσουν καθοριστικά στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Οι συγγραφείς προτείνουν μια αναθεώρηση του ρόλου των μουσείων, υποστηρίζοντας ότι η απλή μετάδοση επιστημονικών δεδομένων δεν αρκεί. Αντίθετα, απαιτείται η ενεργοποίηση των συναισθηματικών, βιωματικών και σχεσιακών διαστάσεων της μάθησης.

Τα βασικά σημεία της εργασίας:

- Παιδαγωγική της διασύνδεσης (Pedagogy of interconnectedness): Η μελέτη προτείνει ένα νέο παιδαγωγικό μοντέλο που εστιάζει στη βαθιά κατανόηση της αλληλεξάρτησης μεταξύ ανθρώπινων κοινοτήτων, οικολογικών συστημάτων και πολιτισμικών πρακτικών. Σκοπός του είναι η καλλιέργεια κριτικής σκέψης, συναισθηματικής δέσμευσης και ηθικής ευθύνης απέναντι στο περιβάλλον.

- Η τέχνη ως «γέφυρα»: Η ενσωμάτωση πρακτικών βασισμένων στις τέχνες (όπως βιωματικές εγκαταστάσεις, αφήγηση ιστοριών και συμμετοχικές δράσεις κ.ά.) μετατρέπει την κλιματική αλλαγή από μια αφηρημένη έννοια σε μια βιωμένη πραγματικότητα. Η τέχνη βοηθά τους επισκέπτες να συνδεθούν συναισθηματικά με το ζήτημα, ενισχύοντας την ενσυναίσθηση και την ικανότητα να οραματίζονται ένα αειφορικό μέλλον.

- Το μουσείο ως πεδίο μετασχηματιστικής μάθησης: Τα μουσεία δεν λειτουργούν ως αποθετήρια γνώσης, αλλά ως ζωντανοί οργανισμοί που καλλιεργούν τον διάλογο και τη συλλογική νοηματοδότηση. Μέσα από διαδραστικά προγράμματα, μπορούν να ενδυναμώσουν τους πολίτες και τους νέους, ώστε να γίνουν ενεργοί συμμετέχοντες στη μετάβαση προς την αειφορία.

Η εργασία υπογραμμίζει ότι ο συνδυασμός επιστημονικής γνώσης και καλλιτεχνικής δημιουργίας είναι απαραίτητος για να γεφυρωθεί το χάσμα μεταξύ κατανόησης και δράσης. Τα μουσεία μπορούν και πρέπει να αποτελέσουν τα κέντρα όπου αυτή η συνάντηση θα εμπνεύσει στο κοινό μια ουσιαστική αλλαγή στάσης.

Μπορείτε να δείτε ολόκληρη τη δημοσίευση εδώ:

https://doi.org/10.4236/ce.2026.175045

Συμμετοχή του Εργαστηρίου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (ΕΚΠΑ) στο Διεθνές Θεματικό Δίκτυο του Υ.ΠΑΙ.Θ.Α. στο πλαίσιο της Εκπαίδευσης για την Αειφορία

 

Το Εργαστήριο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (ΕργΠΕ) του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών συμμετέχει ενεργά στην ίδρυση και λειτουργία του Διεθνούς Θεματικού Δικτύου Δημιουργίας και Καινοτομίας του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, στο πλαίσιο της Εκπαίδευσης για την Αειφορία, με τίτλο:

«Σημερινός Μαθητής – Αυριανός Ενεργός Πολίτης του Κόσμου (ΣΗ.ΜΑ.–Α.Ε.Π.)»

Το Δίκτυο θα λειτουργήσει κατά τα σχολικά έτη 2025–2026, 2026–2027 και 2027–2028, με τον γενικό συντονισμό της Διεύθυνσης Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Β΄ Αθήνας, ενώ η επιστημονική ανάπτυξη και υποστήριξή του υλοποιείται με τη συνεργασία ακαδημαϊκών και εκπαιδευτικών φορέων, θεσμικών δομών και επιστημονικών ομάδων σε εθνικό επίπεδο.

Ειδικότερα, την επιστημονική ευθύνη και καθοδήγηση της Κεντρικής Θεματικής Ενότητας του σχεδίου δράσης του Δικτύου, με τίτλο:
«Στρατηγικές διδασκαλίας και μάθησης για την Αειφορία και την Ενεργό Πολιτειότητα σε σχολικά περιβάλλοντα»,
έχει αναλάβει η Μαρία Δασκολιά, Καθηγήτρια του Παιδαγωγικού Τμήματος Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης του Ε.Κ.Π.Α. και Διευθύντρια του Εργαστηρίου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (ΕργΠΕ–ΕΚΠΑ), με τη συμμετοχή και άλλων μελών και ερευνητικών συνεργατών της επιστημονικής ομάδας του ΕργΠΕ.

Το Δίκτυο προωθεί τη συνεργασία σχολικών μονάδων και εκπαιδευτικών με επιστημονικούς και πολιτιστικούς φορείς σε εθνικό και διεθνές επίπεδο, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση ενός δυναμικού οικοσυστήματος ανταλλαγής γνώσεων και καλών πρακτικών. Στόχος του είναι η ενίσχυση της Εκπαίδευσης για την Αειφορία και της Ενεργού Πολιτειότητας μέσα από καινοτόμες παιδαγωγικές προσεγγίσεις, διεθνείς συνεργασίες και επιμορφωτικές δράσεις, καθώς και η ανάπτυξη κοινοτήτων μάθησης και δημιουργικότητας.

Στην επιστημονική υποστήριξη των επιμέρους θεματικών ενοτήτων συμβάλλουν επίσης μέλη ΔΕΠ και ερευνητές/ερευνήτριες του Ε.Κ.Π.Α., καθώς και άλλων Πανεπιστημίων της χώρας, ενισχύοντας το έργο του Δικτύου.

Θερμά συγχαρητήρια στο Υ.ΠΑΙ.Θ.Α. και σε όλους και όλες που συνέβαλαν στη δημιουργία του Δικτύου, καθώς και στους/στις συμμετέχοντες/ουσες για αυτή τη σημαντική εκπαιδευτική και επιστημονική πρωτοβουλία.

Περισσότερες πληροφορίες για το Δίκτυο στη σχετική απόφαση.