Παρουσίαση του C.I.V.I.S. Sustainability Challenge στην Τελική Εκδήλωση του CIVIS Open Lab ΕΚΠΑ

 

Την Τρίτη 30 Ιουνίου 2026, πραγματοποιήθηκε στο Αμφιθέατρο της Βιβλιοθήκης της Φιλοσοφικής Σχολής η Τελική Εκδήλωση του CIVIS Open Lab του ΕΚΠΑ, με αφορμή την ολοκλήρωση της φάσης του CIVIS II.

Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης, σύντομη αναφορά στις δράσεις των Open Labs που υλοποιήθηκαν στο ΕΚΠΑ κατά το διάστημα 2025-2026 έκανε η Open LAB Coordinator του ΕΚΠΑ, κ. Μάρλεν Μούλιου, ενώ ο CIVIS Institutional Coordinator του ΕΚΠΑ, κ. Ηλίας Αντωνίου, μίλησε για τα βήματα που χρειάζεται να γίνουν ενόψει της επόμενηςφάσης του έργου. Επίσης, παρουσιάσθηκαν τρία Open Labs από τους συντονιστές τους και ένα από Κοινωνικό Εταίρο.

Στο πλαίσιο αυτό, η Διευθύντρια του Εργαστηρίου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (ΕργΠΕ-ΕΚΠΑ), Καθηγήτρια Μαρία Δασκολιά, παρουσίασε τα αποτελέσματα της πρωτοβουλίας C.I.V.I.S. Sustainability Challenge 2026, εστιάζοντας στις δύο συναντήσεις-ορόσημα για τον σχεδιασμό, τη μεθοδολογία,την υλοποίηση και την αξιολόγηση της δράσης:

·     Το διήμερο βιωματικό εργαστήριο συνεργατικής μάθησης (27-28 Μαρτίου 2026): Διοργανώθηκε από το ΕργΠΕ-ΕΚΠΑ στο Μουσείο Λαϊκής Τέχνης και Παράδοσης «Αγγελική Χατζημιχάλη», σε συνεργασία με «Το ΕΚΠΑ στην Πόλη» και τον Δήμο Αθηνών. 36 φοιτητές και φοιτήτριες από 13 Τμήματα του ΕΚΠΑ συναντήθηκαν και εργάσθηκαν σε διεπιστημονικές ομάδες, αναζητώντας ρεαλιστικές λύσεις για τη μετάβαση του ιστορικού κτιρίου σε ένα πρότυπο «αειφόρο μουσείο».

·       Ο τελικός διεθνής διαπανεπιστημιακός διαγωνισμός (21 Μαΐου 2026): Συμμετείχαν φοιτητές και φοιτήτριες από συνεργαζόμενα πανεπιστήμια της Συμμαχίας σε Ευρώπη και Αφρική. Η Ομάδα “Ecosphere” που εκπροσώπησε το ΕΚΠΑ κατέκτησε την 3η θέση και βραβεύτηκε για την πρόταση με τίτλο “ThermeCO-Campus”, ένα πρωτότυπο, ανθρωποκεντρικό σύστημα μικροκλιματικής διαχείρισης και εξοικονόμησης ενέργειας μέσω gamification για τα πανεπιστημιακά κτίρια.

Η παρουσίαση ανέδειξε για άλλη μια φορά την αξία της σύνδεσης με την κοινωνία, της διεπιστημονικότητας, της εκπαιδευτικής καινοτομίας και της δημιουργικότητας για την επίτευξη στόχων αειφορίας!

Νέα επιστημονική δημοσίευση του Εργαστηρίου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (ΕργΠΕ-ΕΚΠΑ)

  

Με χαρά ανακοινώνουμε τη δημοσίευση της πρώτης επιστημονικής εργασίας από την πρόσφατη ερευνητική δραστηριότητα του Εργαστηρίου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (ΕργΠΕ-ΕΚΠΑ), η οποία εστιάζει στις Βασικές Ικανότητες για την Αειφορία (Key Sustainability Competences – KSCs) των φοιτητών και φοιτητριών του ΕΚΠΑ.

Η εργασία με τίτλο: Key Sustainability Competences of University Students: A Systematic Literature Review of Assessment Methodologies, Methods, and Instruments δημοσιεύθηκε στο διεθνές επιστημονικό περιοδικό Studies in Educational Evaluation (Elsevier), ένα από τα σημαντικότερα περιοδικά στον χώρο της εκπαιδευτικής αξιολόγησης και της αξιολόγησης της μάθησης, με Impact Factor 3.1, Cite Score 7.8, ένταξη στις βάσεις Scopus και Social Sciences Citation Index (SSCI) και κατάταξη στην ανώτερη κατηγορία Q1 του επιστημονικού πεδίου της Εκπαίδευσης.

Η μελέτη θέτει και εξετάζει ένα κρίσιμο ερώτημα για την εκπαίδευση και την αειφορία:

Πώς μπορούν να αξιολογηθούν με έγκυρο και αξιόπιστο τρόπο σύνθετες ικανότητες, όπως η συστημική σκέψη, η ικανότητα πρόβλεψης και αξιολόγησης μελλοντικών σεναρίων, η ικανότητα αναστοχασμού μας πάνω σε αξίες, η ικανότητα στρατηγικού σχεδιασμού και εφαρμογής πρακτικών λύσεων για την επίτευξη στόχων αειφορίας, ή η αποτελεσματική διεπιστημονική συνεργασία για τη συνδιαμόρφωση λύσεων σε σύνθετες και πολυπαραγοντικές προκλήσεις;

Μέσα από μια συστηματική βιβλιογραφική ανασκόπηση -με τη μεθοδολογία PRISMA-ScR-37 επιστημονικών εργασιών που δημοσιεύτηκαν κατά την περίοδο 2013–2026, η έρευνα αναδεικνύει, ανάμεσα σε άλλα:

- Την ανάγκη μετάβασης του σχεδιασμού και των μέσων αξιολόγησης από τα απλά εργαλεία αυτοαναφοράς σε πιο αυθεντικές μορφές αξιολόγησης, όπως σενάρια πραγματικών καταστάσεων, προσομοιώσεις, portfolios και αναστοχαστικά ημερολόγια.

- Την περιορισμένη αξιοποίηση ποιοτικών και μεικτών μεθοδολογικών προσεγγίσεων, παρά τη σημαντική συμβολή τους στην ουσιαστικότερη κατανόηση των ικανοτήτων αειφορίας.

- Την ανάγκη ενίσχυσης της εγκυρότητας και αξιοπιστίας των εργαλείων αξιολόγησης, μέσω καλύτερης τεκμηρίωσης των ψυχομετρικών χαρακτηριστικών τους.

Τη δημοσίευση συνυπογράφουν η Ελένη Σινάκου, μεταδιδακτορική ερευνήτρια και συνεργάτιδα του ΕργΠΕ-ΕΚΠΑ, και η Μαρία Δασκολιά, Καθηγήτρια Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης στο ΠΤΔΕ του ΕΚΠΑ, Διευθύντρια του ΕργΠΕ-ΕΚΠΑ και μέλος της Επιτροπής για τη Στρατηγική Αειφορίας του ΕΚΠΑ.

Η εργασία φιλοδοξεί να συμβάλει στον διεθνή επιστημονικό διάλογο για την ανάπτυξη και αξιολόγηση, στο πλαίσιο της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, των βασικών ικανοτήτων που απαιτούνται για την αντιμετώπιση των σύνθετων προκλήσεων αειφορίας του 21ου αιώνα, ενισχύοντας τον ρόλο των πανεπιστημίων ως φορέων μετασχηματιστικής εκπαίδευσης για ένα αειφόρο μέλλον.

Μπορείτε να διαβάσετε ολόκληρη τη δημοσίευση εδώ:

• ScienceDirect:
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0191491X26000520

• Ιστοσελίδα ΕργΠΕ:
http://eel.eds.uoa.gr/fileadmin/eel.ppp.uoa.gr/uploads/1-s2.0-S0191491X26000520-main.pdf

#HigherEducation #UniversityStudents #Assessment #KeySustainabilityCompetences #SustainabilityEducation #EnvironmentalEducation #EducationForSustainableDevelopment #ESD #Sustainability #ResearchPublication #Elsevier #NKUA

 

 

Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος 2026: Νέοι άνθρωποι, αυριανοί εκπαιδευτικοί, απέναντι στις σύγχρονες προκλήσεις του περιβάλλοντος και της κλιματικής αλλαγής

 

Με τον πιο δημιουργικό, δυναμικό και αισιόδοξο τρόπο ολοκληρώθηκαν τα μαθήματα του εαρινού εξαμήνου 2025-2026 «Περιβαλλοντικές Ανθρωπιστικές Επιστήμες και Εκπαίδευση» και «Περιβαλλοντική Εκπαίδευση και Μάθηση» στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, με διδάσκουσα την Καθηγήτρια Μαρία Δασκολιά, Διευθύντρια του Εργαστηρίου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης ΕΚΠΑ (ΕργΠΕ-ΕΚΠΑ).

Η χρονική σύμπτωση της λήξης των μαθημάτων με την Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος 2026 αποτέλεσε την ιδανική αφορμή για να συνδεθεί η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση – Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη με τη φετινή, επιτακτική παγκόσμια πρόσκληση σε δράση για την αντιμετώπιση και τον μετριασμό των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής (#GlobalCallForClimateAction).

Μέσα από εξαιρετικά ενδιαφέρουσες εργασίες και παρουσιάσεις, φοιτήτριες του Παιδαγωγικού Τμήματος Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και των Τμημάτων Αγγλικής και Γαλλικής Γλώσσας και Φιλολογίας, ως μελλοντικές εκπαιδευτικοί, κατέθεσαν φρέσκες, διεπιστημονικές προτάσεις για διδακτικές παρεμβάσεις και μαθησιακές διαδρομές, συνδέοντας διαφορετικές περιβαλλοντικές προκλήσεις με τη διδασκαλία της λογοτεχνίας, της γλώσσας, της ιστορίας και των τεχνών. Υπό την παιδαγωγική καθοδήγηση της κ. Δασκολιά, οι φοιτήτριες διατύπωσαν ιδέες και εκπόνησαν εκπαιδευτικά σενάρια για την ενσωμάτωση της συζήτησης γύρω από κρίσιμα περιβαλλοντικά ζητήματα στη διδασκαλία και τη μάθηση της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης στο Γυμνάσιο και το Λύκειο, με διαφορετικούς στόχους, από την καλλιέργεια οικολογικής ευαισθησίας και κριτικής σκέψης μέχρι την προώθηση διεπιστημονικότητας, της μετα-ανθρωπιστικής σκέψης, αλλά και της ενεργού πολιτειότητας στις σχολικές κοινότητες.

Η κλιματική κρίση απαιτεί δράση σε όλα τα επίπεδα και η νέα γενιά εκπαιδευτικών δείχνει τον δρόμο. Οι προτάσεις των φοιτητριών μας γεμίζουν ελπίδα για το μέλλον τόσο της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, όσο και του κόσμου μας!

Στέλλα, Λεμονιά, Φωτεινή, Γεωργία, Χρύσα, Κατερίνα, Δέσποινα, Μαρία, Γεωργία, Αθηνά, Βάλια, …. μπράβο και καλή σας συνέχεια!

«Το ΕΚΠΑ στην Πόλη»: Τα φυτά και τα ζώα στην ομηρική ποίηση – Αναζητώντας την απαρχή της διαχρονικής βιοποικιλότητας του ελλαδικού χώρου

  

«Το ΕΚΠΑ στην Πόλη», σε συνεργασία με το Μουσείο Ζωολογίας και το Βοτανικό Μουσείο του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, οργανώνουν την παρουσίαση του βιβλίου των Ιωάννη Μπότσαρη & Σταύρου Μαγγιώρη, «Τα φυτά και τα ζώα στην ομηρική ποίηση. Μύθοι και πραγματικότητα (Μεσολόγγι 2025)», με την ευκαιρία του εορτασμού της Παγκόσμιας Ημέρας Περιβάλλοντος.

Ομιλητές, οι συγγραφείς Ιωάννης Μπότσαρης & Σταύρος Μαγγιώρης και οι καθηγητές Παναγιώτης Παφίλης, Θεοφάνης Κωνσταντινίδης & Ευστράτιος Βαλάκος. Την εκδήλωση θα χαιρετίσει ο Ακαδημαϊκός Δρ. Δημήτριος Θάνος.

Το φυσικό περιβάλλον, αποτελεί αναμφισβήτητα τη βασική πτυχή της «φυσικής» κληρονομιάς μιας κοινότητας ανθρώπων σε οποιοδήποτε επίπεδο οργάνωσης. Τα φυτά και τα ζώα αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα του φυσικού περιβάλλοντος ενός τόπου. Ο ελλαδικός χώρος χαρακτηρίζεται από διαχρονική ποικιλομορφία της φύσης. Σ’ αυτόν τον χώρο, όπου αναπτύχθηκε ο ελληνικός πολιτισμός, οι αρχαίοι Έλληνες δεν έβλεπαν τη φύση ως διακριτή διάσταση αλλά ως λειτουργικό στοιχείο της καθημερινής ζωής.

Σε μια εποχή όπου, εξαιτίας των ανθρωπογενών δραστηριοτήτων, είναι πλέον ορατή η υποβάθμιση του φυσικού περιβάλλοντος, σε όλα τα μήκη και πλάτη του πλανήτη και φυσικά της χώρας μας, η διαχρονική μελέτη της πανίδας και της χλωρίδας μιας περιοχής αποτελεί πρωταρχικό καθήκον των πολιτών και ιδίως των επιστημόνων. Για να προχωρήσουμε στην αξιολόγηση της σημερινής κατάστασης και στη εφαρμογή στρατηγικών προστασίας και διατήρησης, πρέπει να γνωρίζουμε τη διαχρονική εξέλιξη της βιοποικιλότητας. Το περιβάλλον, και κατά συνέπεια η βιοποικιλότητα, είναι δυναμικές οντότητες, οι οποίες αλλάζουν με την επίδραση διάφορων παραγόντων, με τον άνθρωπο να είναι ένας κύριος παράγοντας αυτής της αλλαγής.

Τους μελετητές της βιοποικιλότητας απασχολούν ερωτήματα, όπως: ποια ήταν η σχέση του ανθρώπου με τα ζώα και τα φυτά στο μακρινό παρελθόν; ποια ήταν η θεώρηση της φύσης από τον άνθρωπο; ποια ζώα και φυτά υπήρχαν και σήμερα δεν υπάρχουν; Σ’ αυτήν την αναζήτηση, πολλές πτυχές του ανθρώπινου πολιτισμού, από την ποίηση, τα αρχαία κείμενα, τα αγάλματα, τα αγγεία, μέχρι και τα χρηστικά αντικείμενα (νομίσματα, λυχνάρια κ.λπ.), αποτελούν σημαντικές πηγές πληροφορίας.

Η παρούσα εκδήλωση έχει ως στόχο να παρουσιάσει τις πηγές που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε για να αποκτήσουμε πληροφορίες για τη βιοποικιλότητα στους αρχαίους χρόνους. Αφορμή, αποτέλεσε η έκδοση του βιβλίου των Ιωάννη Μπότσαρη & Σταύρου Μαγγιώρη, «Τα φυτά και τα ζώα στην ομηρική ποίηση. Μύθοι και πραγματικότητα (Μεσολόγγι 2025)».

Ο σχεδιασμός της προσέγγισης και διείσδυσης στις γνώσεις και πράξεις των Ελλήνων, από την εποχή του Ομήρου και εντεύθεν, επιχειρείται από δύο διδάκτορες των βιολογικών επιστημών, σχετικούς με το υπό έρευνα αντικείμενο, γεγονός που αποτελεί σημαντικό στοιχείο εγκυρότητας αυτού του πονήματος. Το βιβλίο, γραμμένο σε απλή και κατανοητή γλώσσα, μπορεί να αποτελέσει, εκτός από βιβλίο αναφοράς, με την πλούσια βιβλιογραφία που διαθέτει, ένα ελκυστικό ανάγνωσμα, αλλά και ένα χρήσιμο βοήθημα, τόσο για τους ερευνητές της ελληνικής πανίδας και χλωρίδας, όσο και για τους δασκάλους και καθηγητές φιλολογικών μαθημάτων και βιολογίας της μέσης εκπαίδευσης, καθώς και για τους μαθητές τους.

Η αναζήτηση πληροφοριών για τα φυτά και τα ζώα στην αρχαία ελληνική γραμματεία και τέχνη, αποτελεί ένα ταξίδι γεμάτο εκπλήξεις και αποκαλύψεις που συναρπάζουν τον μελετητή, ενώ ταυτόχρονα αναδεικνύει το ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ως κινητήρια δύναμη, όχι μόνον για την εξέλιξη της βιοποικιλότητας αλλά επίσης για την εξέλιξη του πολιτισμού που αναπτύσσεται μέσα σ’ αυτό.